чалгы


чалгы
I сущ.
коса́

чалгы бөгәрҗесе (тоткасы) — рукоя́тка (поперечная ручка) на косови́ще

чалгы кайрагы — оселко́вый брусо́к для пра́вки косы́

чалгы калагы — брусо́к для пра́вки косы́ (деревянная лопатка с песком на смоле)

чалгы корычы — сталь (для) косы́

чалгы очы — носо́к косы́

чалгы пычак (пычагы), чалгы пәке (пәкесе) — нож, но́жик (сделанный) из ле́звия косы́

чалгы сабы — косови́ще, око́сье

чалгы селтәме — см. чалгы алымы

чалгы сырты — см. чалгы түтәсе

чалгы таптау — отбива́ть косу́

чалгы чабу — коси́ть се́но

чалгы чүкече — молото́к для отбива́ния косы́

- чалгы түтәсе
••

чалгы ташка бәрелде; чалгы очы җиргә кадалды — нашла́ коса́ на ка́мень

II сущ.; ист.
стру́нный музыка́льный инструме́нт

чалгы чалу — игра́ть на стру́нном инструме́нте


Татарско-русский словарь, 56000 слов, 7400 фразеологических выражений. - Институт языка, литературы и искусства им. Г. Ибрагимова. 2007.

Смотреть что такое "чалгы" в других словарях:

  • чалгы — Җиңелчә генә бөгелгән озын пычак рәв. булып, озын сапка утыртылган, үлән һәм иген чабу өчен кулл. тор. авыл хуҗалыгы коралы. с. Чалгы корычыннан ясалган чалгы пычак күч. Үлемне аллегорик сүрәтләү өчен кулл.. II. ЧАЛГЫ – иск. Музыка коралы чалгы… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • чалгычы — Чалгы белән печән, иген чабучы …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • янавыч — Чалгы, пычак кебек нәрсәләрне кайрау янау, үткенләү өчен абразив таш кисәге, кайракның бер төре …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • кайрак — (КАЙРАГЫЧ) – 1. Пычак, бритва, чалгы һ. б. коралларны үткенли торган таш 2. күч. Пешкән ипидә күпермичә тыгыз булып каралып, ялтырап торган урын …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • тапагыч — 1. Тапау пычагы яки балтасы; кәбестә һ. б. ны тапау өчен махсус корал – сап беркетелгән ярым ай форм. кискеч 2. Чалгы тапау өчен кечкенә сандал …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • тапау — 1. Салам, камыш кебек нәрсәләрне, чыбык чабыкны, вак ботакларны яки тамыразыкларны һ. б. балта яки тапагыч белән турау, ваклау 2. Чалгы яки пычак йөзен чүкеч белән чүкеп юкарту …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • тыгу — 1. Бер нәрсәне икенче нәрсә эченә яки астына бераз тыгызлап кертү, салу, кыстыру 2. Берәр нәрсәгә кадау, чәнчү 3. Тишекне, тишеге булган нәрсәне нин. б. әйбер белән томалау, каплау 4. күч. Кешенең ихтыярыннан, теләгеннән башка яки бернинди… …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • чабу — I. ф. 1. Үлән яки игенне чалгы яки чапкыч машина белән кистерү 2. Нин. б. үткен нәрсә белән кисү, кистерү. кисеп өзү. Берәр корал белән вак кисәкләргә бүлү, аеру, кисү 3. Нәр. б. кисәген, катлавын вату (балта, лом һ. б. белән). (Күмер, руда, таш) …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • чаж-чож — аваз. Суык көндә чана кардан барганда, кешегә яки хайванга сыгылмалы берәр нәрсә (чыбык, камчы һ. б.) белән сукканда, пычкы белән агач кискәндә, чалгы белән печән чапканда, майда ашамлык кыздырганда һ. б. вакытта барлыкка килгән тавышны белдерә …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге

  • чаж-чыж — аваз. Суык көндә чана кардан барганда, кешегә яки хайванга сыгылмалы берәр нәрсә (чыбык, камчы һ. б.) белән сукканда, пычкы белән агач кискәндә, чалгы белән печән чапканда, майда ашамлык кыздырганда һ. б. вакытта барлыкка килгән тавышны белдерә …   Татар теленең аңлатмалы сүзлеге